Οι ήρωες της
Ζωοπηγής
Τιμώντας τους ήρωες της Ζωοπηγής
Η Ζωοπηγή κράτησε ζωντανή στη μνήμη της δύο ήρωες που έδωσαν τη ζωή για την ελευθερία και αποτελούν σύμβολα μνήμης και υπερηφάνειας για την κοινότητα: τον Αντώνη Αντωνίου και τον Μιχαήλ Γιωργάλλα. Οι ιστορίες τους συνδέονται βαθιά με την κοινότητα και αποτελούν φωτεινά παραδείγματα πίστης, θάρρους και αυτοθυσίας.
Αντώνης Αντωνίου
Ο Αντώνης Αντωνίου, γέννημα και θρέμμα της Ζωοπηγής, υπήρξε ήρωας της νεότερης ιστορίας του τόπου. Με την έναρξη της τουρκικής εισβολής του 1974, ο Αντώνης, ως έφεδρος ανθυπολοχαγός, βρέθηκε στις επάλξεις, υπηρετώντας με αυταπάρνηση στην Εθνική Φρουρά.
Στις 14 Αυγούστου 1974, στη δεύτερη φάση της εισβολής, ο Αντώνης έπεσε ηρωικά μαχόμενος κατά των τουρκικών δυνάμεων στις μάχες του αεροδρομίου Λευκωσίας. Προς τιμήν του, στην Πλατεία της Έσσω Βρύσης στη Ζωοπηγή ανεγέρθηκε προτομή, με πρωτοβουλία και δαπάνη του Συνδέσμου Απόδημων και Φίλων Ζωοπηγής. Κάθε χρόνο, στο ετήσιο μνημόσυνό του, τελείται κατάθεση στεφάνων, σε μια σεμνή τελετή τιμής και μνήμης, για να υπενθυμίζει στις επόμενες γενιές ότι η ελευθερία κερδίζεται με θυσίες.
Οι ήρωες της Ζωοπηγής δεν ζουν μόνο στις προτομές και στα μνημεία· ζουν στην καρδιά κάθε κατοίκου, σε κάθε δρόμο, σε κάθε πλατεία του χωριού. Οι ιστορίες τους μας θυμίζουν ότι η ελευθερία και η πατρίδα αξίζουν κάθε θυσία και ότι η μνήμη τους αποτελεί φάρο για τις επόμενες γενιές, εμπνέοντας πίστη, θάρρος και υπερηφάνεια.
Μιχαήλ Γιωργάλλας
Ο Μιχαήλ Γιωργάλλας γεννήθηκε στο Μαραθόβουνο της επαρχίας Αμμοχώστου στις 6 Νοεμβρίου 1936. Ολοκλήρωσε το Δημοτικό Σχολείο στο Μαραθόβουνο και συνέχισε στο Παγκύπριο Γυμνάσιο στη Λευκωσία. Από πολύ νεαρή ηλικία δραστηριοποιήθηκε σε πατριωτικές μαθητικές ομάδες. Έδειχνε ηγετικές ικανότητες και είχε έντονη συμμετοχή σε διαδηλώσεις ως εκπρόσωπος των μαθητών του Παγκυπρίου Γυμνασίου. Η επιρροή του στη νεολαία και το ήθος του τον ξεχώριζαν. Η συμμετοχή του στον αγώνα ενάντια στη βρετανική αποικιοκρατία ξεκίνησε από το 1954 όταν εντάχθηκε στην ΕΟΚΑ. Η δράση του ήταν πολύπλευρη: συμμετείχε σε διαδηλώσεις, σε αντικατασκοπία, στη μεταφορά και κατασκευή οπλισμού, και μέσα στην ίδια την οργάνωση εργάστηκε με αυταπάρνηση κάτω από το ψευδώνυμο «Λιάκος».
Το 1956 συνελήφθη λόγω της δράσης του, καταδικάστηκε σε φυλάκιση οκτώ μηνών και φυλακίστηκε στα κρατητήρια της Κοκκινοτριμθιάς. Αργότερα, στις 13 Σεπτεμβρίου 1956 δραπέτευσε μαζί με άλλους έξι κρατουμένους ανοίγοντας κρυφά έξοδο από το συρματόπλεγμα. Από τότε κινήθηκε στην περιοχή της Πιτσιλιάς και κατέληξε στο Παλαιχώρι όπου ενώθηκε με την ομάδα του Γρηγόρη Αυξεντίου.
Τη νύχτα της 30ής προς 31η Δεκεμβρίου 1956 ο Μιχαήλ Γιωργάλλας βρισκόταν μαζί με τον Γρηγόρη Αυξεντίου και άλλους αγωνιστές της ΕΟΚΑ σε μυστικό κρησφύγετο στην Ζωοπηγή στην οικία του Μηνά Μηνά, όπου διασώζεται μέχρι και σήμερα. Η ομάδα εντοπίστηκε από τους Άγγλους στρατιώτες και ακολούθησε σφοδρή μάχη. Κατά τη διάρκεια της συμπλοκής ο Γιωργάλλας τραυματίστηκε σοβαρά. Εκεί, λίγο πριν ξεψυχήσει, πρόφερε τα τελευταία του λόγια:
«Μάστρε μου, μάστρε μου, πεθαίνω… Ζήτω η Ελλ..!»
Ο νεαρός ήρωας, μόλις 20 ετών, έπεσε υπερασπιζόμενος το ιδανικό της ελευθερίας, γράφοντας με το αίμα του μια από τις λαμπρότερες σελίδες του Κυπριακού αγώνα.
Σήμερα, ο τόπος της θυσίας του Μιχαήλ Γιωργάλλα φέρει προτομή που αποκαλύφθηκε το 2007, έργο της επιτροπής ιστορικής μνήμης της ΕΟΚΑ, τιμώντας το θάρρος και την προσφορά του.